Home / Văn mẫu THPT / Văn lớp 10 / Cảm nghĩ về bài ca dao “Cày đồng đang buổi ban trưa…Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”- Văn 10

Cảm nghĩ về bài ca dao “Cày đồng đang buổi ban trưa…Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”- Văn 10

Đề bài: Cảm nghĩ của em về bài ca dao “Cày đồng đang buổi ban trưa…Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”

Có thể nói rằng trong kho tàng ca dao, tục ngữ ca dao là kho tàng văn học quý báu của dân tộc. Dường như mỗi bài ca dao như một bài hát nhẹ nhàng, như lại thật êm ái và ngọt ngào để đi vào tận trái tim mỗi người đọc. Có rất nhiều bài ca dao như có hình ảnh đẹp đó là hình ảnh của những người dân lao động. Và bài ca dao dưới đây là một ví dụ điển hình.

Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hột, đắng cay muôn phần.

Và dcos lẽ rằng đối với người Việt Nam chúng ta bây giờ mà nhất là xa xưa một chút thì việc cày đồng là một việc đồng áng quen thuộc. Và có thể nói rằng tất cả các công việc đồng như không xa lạ, nên người đọc khi đọc bài ca dao không phải mường tượng hay suy ngẫm một hình ảnh vĩ đại, lạ lẫm nào. Và rồi cứ thế bài ca dao dắt ta vào cuộc sống của chúng ta:

Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

Cày đồng được biết đến là một công việc mệt nhọc mà người nông dân xưa phải làm thường xuyên. Ta phải nhớ rằng ngày trước không có cảnh máy cày bon bon chạy như ngày nay và cày đồng chính là một công việc mệt nhọc mà lại cày vào “buổi ban trưa” thì cái nắng nóng như làm cho con người càng mệt gấp trăm lần. Khi mà người lao động chọn thời điểm ban trưa cày ruộng, tác giả dân gian đã như khắc sâu tô đậm công việc mệt nhọc của người nông phu. Khi mà làm sáng, làm chiều chưa đủ họ lại còn phải làm cả vào buổi ban trưa. Ban trưa chính là thời điểm nắng nôi nóng bức và gây cho con người ta những cảm giác khó chịu. Thường thì ta như biết đến buổi trưa là buổi gia đình đoàn tụ ăn cơm và nghỉ ngơi. Khi nghỉ ngơi thì sau đó mới tiếp tục làm việc, nhưng đằng này lại không phải vậy, con người lại phải cày ruộng vào ban trưa nên “mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày”. Chính cái nắng nóng và mệt nhọc khiến những giọt mồ hôi mằn mặn rơi hoài, thấm vào quần áo và như đã rơi “thánh thót” rơi xuống đồng. Và những giọt mồ hôi rơi “thánh thót” như thể ở trong một giọt nước có sự lao lực hòa tan vào đó.

suy nghi ve cau ca dao cay dong dang buoi ban trua

Ta như thấy được chính tác giả dân gian nghe thấy tiếng giọt mồ hôi rơi như “thánh thót”. Và những từ tượng thanh đặt ở đúng chỗ đã diễn tả được sự quan sát tinh tế mà lại như rất đỗi chân thực của tác giả dân gian, đó vốn là những người gắn bó với đồng ruộng. Mà có lẽ rằng mồ hôi cứ rơi rơi mãi, thánh thót như “mưa ruộng cày”. Đây chính là lối so sánh mồ hôi với mưa, vừa như chính là biện pháp tu từ như nhằm khẳng định,và cũng như đã nhấn mạnh sự mệt nhọc vất cả của người nông dân. Tưởng chừng những giọt mồ hôi đã rơi xuống ruộng, đất như nở hoa để cho ra bao cây lúa trĩu những bông, vàng nặng hạt, cho bát gạo ngày mùa trắng thơm, béo tròn, ngầy ngậy. Thế nhưng, khi ta cầm bát cơm đó mấy ai nghĩ tới giọt mồ hôi “thánh thót như mưa ruộng cày” như lúc người làm ra hạt gạo đã phải mệt nhọc như thế nào. Có lẽ chính vì thế nên đúng trong lúc mệt nhọc vất vả nhất người lao động đã cất lên tiếng hát gửi gắm lòng mình được thỏa

Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hột, đắng cay muôn phần.

“Ai ơi” chính là một câu hát hay lời nhắn nhủ sâu xa nhất. “Ai” là một đại từ phiếm chỉ, là tất cả chúng ta, những người không thể sống thiếu được hột cơm mà lòng mẹ đã ban cho. Và tất cả chúng ta xin hãy đừng quên có bao nhiêu giọt mồ hôi, dường như đã có bao nhiêu buổi cày trưa đó mới có được một bát cơm đầy trắng ngon và thơm dẻo, nên dẻo thơm hơn rất nhiều. Và cho dù chỉ một hột trong bát cơm đầy nhưng nó là bao nhiêu đắng cay vất vả. Ta đã biết rằng một hạt cơm quá bé nhỏ so với nỗi đắng cay mà người nông dân phải gánh chịu. Hơn thế nữa, đó là những đắng cay là bao nhiêu để có được dẻo thơm. Có thể nói đây chính là một câu ca dao chứa toàn những từ trái nghĩa đi với nhau dẻo thơm, đắng cay, một hột. Đó còn là muôn phần đã làm nổi bật lên hai hình ảnh tương phản rõ nét: công lao của người nông dân lao động vất vả. Hộ đã không kể xiết là bao để cho ta một hột cơm dẻo thơm, cung cấp cho ta nguồn sống mỗi ngày. Vfa hính ảnh một người nông dân trong tất cả những người nông dân cày đồng buổi ban trưa mệt nhọc kia hay làm một công việc mệt nhọc nào khác không thở than oán phiền. Mà dường như mà chỉ có một ước vọng duy nhất đó chính là thành quả lao động của họ rồi đây sẽ được mọi người tường nhớ đến công lao. Trong bài như không ca ngợi đắp điếm một cách sáo rỗng mà xuất phát từ đáy lòng thì chính sự biết ơn đúng như đạo lý truyền thống của dân tộc đó chính là  “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Có thể nói đây chính là ước mơ của người nông dân và tất cả chúng ta, là lời nhắc nhẹ nhàng và êm ái. Cái ý nghĩa sâu xa qua từng câu chữ kia cũng như là chính tấm lòng của người lao động và hiểu xa hơn đó là của một thời đại như lời Việt Bắc với dân tộc sau này:

Mình về thành thị xa xôi

Nhà cao còn nhớ núi đồi nữa chăng

Phố đông còn nhớ bản làng

Sáng đèn còn nhớ mảnh trăng giữa rừng.

(Tố Hữu – Việt Bắc)

Có thể thấy khi đọc bài ca dao mỗi người có một suy nghĩ khác nhau, nó không còn hạn hẹp trong hột cơm nữa mà dường như đó là tất cả những gì mình được hưởng, hãy suy nghĩ về mình. Và hãy đừng vì một chút vô tâm xóa nhòa đi bản chất tốt đẹp của con người Việt Nam. Trong mỗi chúng ta thì câu ca dao tôi thầm nhớ tới lời của một nhà văn trong tác phẩm của ông đó là “Xin mọi người hãy ngừng lại một chút cái nhịp sống ồn ào chen lấn để tự suy nghĩ về chính mình” (Nguyễn Minh Châu – Bức tranh). Và cũng chính từ đó mà sống đẹp hơn, không nuối tiếc về cuộc sống mà mình đã đi qua. Như  để sau này khỏi hổ thẹn là bản thân mình đã vô tình hay cô ý quên đi cái không đáng nhớ và cũng không được quên trong cuộc sống.