Home / Văn mẫu THCS / Văn lớp 9 / Nghị luận xã hội về câu tục ngữ “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” – Văn lớp 9

Nghị luận xã hội về câu tục ngữ “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” – Văn lớp 9

Đề bài: Nghị luận xã hội về câu tục ngữ “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”. (Văn lớp 9)

Bài làm

Cha ông ta thường có câu “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”. Câu tục ngữ ý muốn răn dạy con cháu về nhũng mối quan hệ trong xã hội, phải biết lựa chọn người giúp cho mình tốt lên, chứ không nên lựa chọn người khiến mình hư đi, rồi ăn chơi, a dua, đua đòi với những bạn không tốt.

“Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” là vế câu sử dụng từ đồng nghĩa. Mực thường có màu đen, trong câu tục ngữ này có ý chỉ những điều không tốt. Đèn là vật phát sáng, trong vế câu này lại có ý nghĩa chỉ những điều tốt đẹp. Câu tục ngữ trên được đúc kết từ lâu đời giải thích theo nghĩa khoa học hơn thì dựa trên hiệu ứng ảnh hưởng tâm lý. Khi bạn chơi nhiều với một người thì bạn dễ làm theo những gì mà người đó làm và ngược lại, những người chơi nhiều với bạn họ cũng bị ảnh hưởng ở một chút tính cách nào đó.

Con trẻ giống như một tờ giấy trắng, viết lên đó những gì thì chúng sẽ cảm nhận được những thứ đó. Viết lên những điều hay, điều tốt đẹp chúng sẽ hành động theo điều hay, điều tốt đẹp đó vì vậy mà ngay từ khi còn rất nhỏ chúng ta thường được ông , cha mẹ răn dạy “chơi thì chọn bạn mà chơi” hay “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”.

Chắc hẳn chẳng ai muốn mình là điểm đen của xã hội để mọi người sợ hãi, để mọi người lánh xa hoặc ghê tởm, ai cũng muốn mình là điểm sáng để thu hút sự chú ý của mình. Con người luôn vươn lên ánh sáng mặc dù đó chỉ là một tia hy vọng nhỏ nhoi thôi họ cũng sẽ cố gắng vươn lên để với tới được. Họ làm được thì ta cũng làm được, ta sẽ làm theo những gì họ làm, tập bắt chước trước khi tự mình dáng tạo ra một cái gì đó.

gan-muc-thi-den-gan-den-thi-sang
Nghị luận xã hội “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”

Trong lớp học với mô hình tổng hợp những bạn cùng trang lứa đến từ những nơi khác nhau, không thể ngày một ngày hai mà các bạn tiếp xúc rồi hiểu hơn về nhau được. Phải có một thời gian dài cùng học, cùng chơi, cùng trò chuyện. Bạn tốt tính, bạn siêng năng, bạn học giỏi thì nên chơi với bạn, bạn sẽ dạy ta, sẽ cùng ta học và bạn cũng là tấm gương cho ta noi theo. Nhưng có bạn lại ăn chơi, đua đòi, suốt ngày điện tử và rất lười học ta không nên xa lánh bạn, nhưng cũng không nên chơi quá thân bởi nếu ta không đủ bản lĩnh kìm chế những ham muốn vui chơi thì ta rất dễ bị bạn rủ rê chơi bời, sa đà việc học.

Học tập rất quan trọng đối với mỗi người chúng ta, chúng ta phải không ngừng phấn đấu và vươn tới tầm kiến thực sâu, rộng hơn nữa. Tôi có quen một đôi bạn, họ chơi với nhau rất thân từ những ngày đầu gặp mặt, cả hai đều cố gắng học tập và luôn vươn lên trong cuộc sống khó khăn. Hai bạn cho biết, ngày trước cả hai rất chênh nhau về học lực nhưng chính vì việc chơi với nhau và người học giỏi hơn đã giúp người học kém hơn vươn lên và đạt thành tích cao trong học tập.

Ngược lại, lớp bên cạnh lớp tôi có một bạn nam học rất giỏi, được bầu làm lớp trưởng nhưng bạn lại hay giao du với những thanh niêm đã ra trường. Họ đều là những nhân vật có tiếng trong giới ăn chơi trước kia, bạn nam đó đã bị rủ rê, lôi kéo rồi thường xuyên bỏ học để đi đánh điện tử, không quan tâm lớp học, không quan tâm thầy cô, bạn bè nữa. Gia đình và tất cả mọi người đều thất vọng về cậu ấy.

Trong cuộc sống của chúng ta có rất nhiều tấm gương sáng để chúng ta học hỏi. Những bạn có hoàn cảnh khó khăn nhưng không hề đầu hàng trước số phận mà luôn luôn vươn lên trong cuộc sống. Đó là những tấm gương tốt để chúng ta noi theo, đó là những ánh đèn sáng để chúng ta học hỏi và lại gần họ hơn nữa.

Một câu chuyện cảm động mà tôi được nghe bác mình kể lại khi bác nằm tại viện huyết học truyền máu trung ương. Bác mắc một căn bệnh rất nặng, mỗi ngày phải điều trị rất tốn kém mà gia đình thì không có điều kiện, đã bao lần bác trốn viện đều bị mọi người bắt lên. Có một lần, khi ra ghế đá ngồi thì bác gặp một cậu bé khoảng 6, 7 tuổi mặc đồ bệnh nhân, tóc đã rụng hết và tay còn gắn băng truyền nước chưa được tháo. Cậu bé đó luôn tươi cười và đã bắt chuyện với bác trước, cậu bé gọi bác là ông. Cậu bé nói: “cháu bị ung thư máu, chắc chẳng sống được bao lâu nữa ông ạ. Nhìn ông giống với ông nội cháu lắm, nhưng cháu chưa ra đời thì ông đã mất, cháu nhìn qua ảnh thôi. Ông đẹp lão lắm. Ông cũng mất vì ung thư máu như cháu.” Bác chưa từng biết một cậu bé hồn nhiên lại mắc chứng bệnh quái ác như thế khi tuổi còn quá nhỏ. Trò chuyện, hàn huyên tâm sự, ông biết được cậu bé có những suy nghĩ rất người lớn. Hàng ngày hai người trò chuyện với nhau, bác cảm thấy cuộc đời vẫn còn nhiều điều để cho bác hi vọng. Từ đó, bác sống lạc quan và bệnh tình có chiều hướng chuyển tốt. Nhưng một ngày nọ, bác ngóng mãi thằng bé và chẳng bao giờ thằng bé đó tới nữa. Thằng bé đã mất. Bác rất buồn nhưng bác không ngừng hi vọng về cuộc sống phía trước của mình. Chính cậu bé đã cho bác có động lực đấu tranh với bệnh tật.

Chỉ một câu chuyện nhỏ ấy thôi, ta đã biết: không chỉ là những người cùng trang lứa với nhau hay cứ nhất thiết là việc trẻ con phải học người lớn mà trong câu chuyện của bác, bác đã học từ một cậu bé mới lên 6 lên 7. Gần đèn thì sáng là một câu nói hay mà các cụ đã dạy cho ta, ta có cuộc sống tươi mới hơn, tốt đẹp hơn và hạnh phúc hơn rất nhiều.

Việc tiếp xúc với ai, tiếp xúc như thế nào hay tiếp xúc ở góc độ nào đều có thể cho ta những mỗi quan hệ xã hội rộng lớn hơn, nhiều hơn. Nhưng việc lựa chọn đối tượng quả thật không dễ chút nào, khi người này tỏa sáng khi người kia lại lu mờ hơn, chúng ta còn phải biết dựa vào nhau để vươn lên tầm cao mới. Lựa chọn, tiếp xúc là do mỗi chúng ta, không ai có thể ép chúng ta được.

Câu tục ngữ đã mang lại cho tôi nhiều suy nghĩ, phải chăng, tâm lý ảnh hưởng sẽ đưa con người ta sống lạc quan yêu đời hơn hay sống u uất, sầu khổ nhiều hơn. Câu tục ngữ ấy ngày nay vẫn được truyền lại cho đời sau, mỗi ngày mẹ tôi lại nói với em út và nói với cả tôi nữa “Có chơi thì chọn bạn mà chơi, mẹ không cấm con chơi với ai cả nhưng hãy nhớ gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”. Và đó là câu tục ngữ tôi vẫn nhớ và vẫn đang chiêm nghiệm nó trong cuộc đời mình.