Home / Văn mẫu THPT / Văn lớp 10 / Phân tích bài ca dao “Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương” –Văn 10

Phân tích bài ca dao “Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương” –Văn 10

Đề bài: Em hãy phân tích bài ca dao sau:

“Anh đi anh nhớ quê nhà

Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương

Nhớ ai dãi nắng dầm sương

Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao”.

Ta như thấy được bài ca dao đã có một đoạn mở đầu bằng anh, lấy anh làm chủ thể. Như vậy là dường  như nhân vật trữ tình này đã như có chủ định tập trung tất cả ý tình vào đó.

“Anh xa nhà và anh nhớ quê nhà.”

Ta như thấy được hình ảnh quê nhà không chỉ đơn giản là quê và nhà mà dường như nó còn mang ý nghĩa rộng hơn, bao quát hơn. Có thể nói trong mỗi chúng ta đều mang nặng tình quê ấy. Và thật đúng như Chế Lan Viên đã từng có câu:

“Khi ta ở chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi đất đã hóa tâm hồn”

Quê hương luôn luôn là những hình ảnh bình dị nhất, đẹp đẽ nhát nó như gán với những hình ảnh thân thương, những người yêu mến,…cho dù đó chỉ là những điều đơn giản nhất. Và những hình ảnh đó mới trở lên thật to lớn khi ta đi xa để rồi nhớ về. Cũng chính bởi vậy khi đi xa, nỗi nhớ ấy thiết tha, sâu nặng hơn biết bao nhiêu.

“Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương”.

Có thể nói đây chính là nét cụ thể đầu tiên của nỗi nhớ quê nhà. Và món ăn cà dầm tương ăn như được cùng canh rau muống nấu với ít tôm hay với những con cua đồng là món ăn nghèo. Và đây là  một món ăn bình thường và giản dị biết bao, nó như rất thanh đạm nhưng mặn mà, rất quen thuộc với người nông dân

Phan tich bai ca dao anh di anh nho que nha

Và ở đồng bằng bắc bộ. Khi xa quê thì người xa quê lại luôn nhớ mùi vị món ăn quê hương làm cho lòng người xao xuyến biết bao nhiêu. Ta như thấy được chính quê hương với muôn ngàn cái tưởng như tầm thường như vậy nhưng vẫn khiến người ta thương nhớ khôn nguôi, nỗi nhớ như cứ khắc khoải như vang vọng.

Có thể được chính ai câu thơ trên gợi ra một nỗi nhớ quê nhà chính với những hương vị mộc mạc, dân dã mà như chất chưa như cũng rất đằm thắm, khó phai. Và chính với hai câu thơ tiếp theo là nỗi nhớ con người gắn bó với quê hương ấy:

Nhớ ai dãi nắng dầm sương

Nhớ ai tát nước hèn đường hôm nao.

Ta như thấy được cuộc sống của người nông dân hàng ngàn đời nay dường như cũng đã vẫn gắn liền với công việc dãi nắng dầm sương, đó chính là những vất vả cực nhọc trăm bề. Có thể nói chính nắng sương thật thấm đượm những cuộc đời như thật nghèo khổ của người thôn dã. Và có cả những ông , cha mẹ ta tắm sương gội nắng để có thể kiếm cho ta miếng cơm manh áo, cũng như để tạo cho ta thể xác tâm hồn. Dường như quê hương ấy, con người ấy hỏi.Làm sao khi xa cách, ta không thương, không nhớ được cơ chứ.

Đại từ phiếm chỉ “ai” trong câu ca dao thứ ba như thật ý nghĩa. Có thể dó chính là kẻ này người nọ nhưng dường như tất nhiên phải có quan hệ thân thiết với người đi xa. Có lẽ còn “ai” trong câu thứ tư thì như lại chỉ có một người đó chính là người yêu hoặc người thân yêu. Và những nỗi nhớ người yêu trong hoàn cảnh lao động quen thuộc đó chính là hình ảnh “tát nước bên đường” vào một buổi sớm, một buổi chiều nào đó. Ta như thấy tất cả kết thành nỗi nhớ mênh mông, sâu nặng nghĩa tình.

Có thể khẳng định bài ca dao này là bài ca về tình yêu quê hương, xứ sở. Yêu quê hương là tình cảm thiêng liêng của mỗi con người. Và hình ảnh “quê hương nếu ai không nhớ, sẽ không lớn nổi thành người” (đỗ trung quân). Đây là một bài ca dao hay và ấn tượng nhất trong những bài ca dao nói về quê hương của người con xa quê.