Home / Văn mẫu THPT / Văn lớp 10 / Phân tích bài ca dao “Hòn đá đóng rong vì dòng nước chảy, Hòn đá bạc đầu vì bởi sương sa….” – văn lớp 10

Phân tích bài ca dao “Hòn đá đóng rong vì dòng nước chảy, Hòn đá bạc đầu vì bởi sương sa….” – văn lớp 10

Đề bài: Phân tích bài ca dao “Hòn đá đóng rong vì dòng nước chảy, Hòn đá bạc đầu vì bởi sương sa….”

Bài làm

    Với những người con gái xưa ở trong xã hội phong kiến, việc bày tỏ tình cảm trở nên khó khăn hơn, họ thường dùng ca dao dân ca để cởi mở tấm lòng hay bày tỏ suy nghĩ. Vậy nên, trong kho tàng ca dao dân ca luôn đầy ắp những nỗi lòng của các cô gái :

                                                                        Hòn đá đóng rong vì nước chảy

                                                                        Hòn đá đầu bạc vì sương sa

                                                                        Em với anh cũng muốn kết nghĩa giao hòa

                                                                        Sợ mẹ bằng biển, sợ cha bằng trời

                                                                        Em với anh cũng muốn kết tóc ở đời

                                                                        Sợ rằng mây bạc giữa trời mau tan

phan-tich-bai-ca-dao-hon-da-dong-rong-vi-nuoc-chay-hon-da-dau-bac-vi-suong-sa
Phân tích bài ca dao “Hòn đá đóng rong vì dòng nước chảy, Hòn đá bạc đầu vì bởi sương sa….”

Hai câu đầu tiên là nghệ thuật ẩn dụ với hình ảnh “Hòn đá đóng rong”, “Hòn đá đầu bạc”. Tác giả dân gian dùng hình ảnh vật để bộc lộ tâm tư tình cảm của bản thân. Đến thứ cứng cáp và bền vững như đá cũng có thể đóng rong, bạc màu vậy nên tuổi thanh xuân cũng mấy mà trôi đi, nhan sắc tuổi xuân mấy mà giữ được. Lời câu ca dao nặng nề day dứt, bối rôdi với điệp ngữ “hòn đá” , “vì”. Ngoài ra chúng còn gây ấn tượng mạnh với hình ảnh người phụ nữ xưa. Tình có thể bền vững nhưng nhưng tác động bên ngoài như “ nước chảy” , “ sương sa” có thể chúng còn vẹn nguyên. Nhan sắc và tâm hồn người phụ nữ mãi có thể thắm đượm như tuổi 20. Chúng ta có thể thấy rõ hơn nỗi lo của người phụ nữ trong những câu ca dao sau. “ Em với anh” được lặp lại 2 lần thể hiện một tình cảm khăng khít của hai người dành tình cảm cho nhau, xác định và mong muốn một tình cảm lâu dài và quyết tâm ở cạnh nhau đến đầu bạc răng long. Thể hiện rõ hơn ở những vế sau như “ kết nghĩa giao hòa” , “kết tóc ở đời” . Nhưng thân phận éo le thay “ Sợ mẹ bằng biển, sợ cha bằng trời” . Cha mẹ là đấng sinh thành và người nuôi dưỡng. Họ thường so sánh công cha nghĩa mẹ như trời như biển, vậy nên với cái công lao to lớn ấy, phận làm con khó có thể cãi lời. Tình cảm xưa kia không phải dễ dàng mà đến với nhau. Họ có thể vướng các luật lệ xưa kia như không chấp thuận môn đăng hộ đối, có những gia đình hứa hôn với nhau không thể thay đổi. Vậy nên tình cảm dành cho nhau của trai gái cũng khó khăn. Câu cuối cùng là sự hoang mang buồn bã “ Sợ “ rằng mây bạc giữa trời mau tan” . Đến hồi kết vẫn là sự lơ lửng của tình cảm người con gái, “mây bạc” tuy đẹp nhưng lại lơ lửng vô phương hướng, không biết bay về đâu, cũng giống như tình cảm của người con gái vậy. Tuy đẹp nhưng không trọn vẹn, không có lối đi và hồi kết.

Bài ca dao là lời tâm sự của cô gái với chàng trai của mình, nhưng cũng là giãi bày nỗi lòng của bản thân về những nỗi sợ đang hiện hữu. Lo lắng cho tuổi xuân đi nhanh, lo sự ngăn cả của bố mẹ và mối tình mong manh của bản thân.