Home / Văn mẫu THPT / Văn lớp 10 / Phân tích bài ca dao “Làm trai cho đáng nên trai, Một trăm đám cỗ chẳng sai đám nào”- Văn 10

Phân tích bài ca dao “Làm trai cho đáng nên trai, Một trăm đám cỗ chẳng sai đám nào”- Văn 10

Đề bài: Em hãy phân tích bài ca dao “Làm trai cho đáng nên trai Một trăm đám cỗ chẳng sai đám nào”.

Có thể nhận thấy rằng từ khi chuyển tử chế độ mẫu hệ sang phụ hệ thì dường như vai trò của người đàn ông dường như cũng đã được tăng lên đáng kể. Và để cho đến tận ngày nay thì họ-những người đàn ông vẫn được coi là trụ cột trong gia đình. Họ được coi là phái mạnh, họ được xem là người làm những “công to việc lớn”. Ấy chính vậy mà dường như cũng đã có những người luôn trốn tránh trách nhiệm và chỉ biết hưởng thụ. Người xưa đã có những câu ca dao rất hay về những người như thế:

“Làm trai cho đáng nên trai

Một trăm đám cỗ chẳng sai đám nào”

Trong kho tàng đồ sộ của ca dao nước ta thì đã có rất nhiều bài ca dao bắt đầu bằng câu “Làm trai cho đáng nên trai”, nhưng dường như đã có bài là ca ngợi, có những bài thì lại đả kích, châm biếm. Có thể thấy rằng bài ca dao này là một bài ca dao điển hình cho cái cười của ông cha ta cũng như chính với cái sự ham ăn của chàng trai nào đó.

lam trai cho dang len trai mọt tram dam co chảng sai dam nao
lam trai cho dang len trai mọt tram dam co chảng sai dam nao

Trong cuộc sông đã sinh ra là người đàn ông, với sức vóc mạnh mẽ, phải đảm đương, và hơn nữa phải gánh vác những việc nặng nhọc, quan trọng. Đằng này thì lại ngược lại, dường như người được nhắc đến trong bài ca dao chỉ được cái tài “ Một trăm đám cỗ chẳng sai đám nào” – tài ăn. Ta như thấy được hình ảnh ước lệ “một trăm đám cỗ” dường như chỉ là hình ảnh tượng trưng, để chỉ ra rằng đám cỗ nào người ấy cũng có mặt. Có lẽ quanh năm suốt tháng người ấy chẳng làm ăn gì, mà chỉ chăm chăm chờ xem có ai mời ăn cỗ không để còn vác bụng đi ăn. Và chắc có lẽ đây cũng chính là điển hình cho những người đàn ông:

“ Ăn thì chọn những miếng ngon

Làm thì chọn việc cỏn con mà làm”

Những người như vậy được xem là những người chỉ biết hưởng thụ, dựa dẫm vào người khác chứ dường như lại không muốn bỏ công sức ra lao động, hay có làm việc thì cũng chỉ làm chống chế, và như họ chỉ chọn những việc nhẹ nhàng để làm mà thôi.

Mở đầu là nói về việc làm trai thì những tưởng sau câu “Làm trai cho đáng nên trai” sẽ là những việc mà người đàn ông, con trai nên và phải làm. Nhưng không, ta như hụt hẫng khi đọc đến câu thứ hai, người đọc sẽ phải bật cười vì một đấng mày râu chẳng đáng làm trai như thế, lại còn ham ăn, lười làm, như trong một bài ca dao khác:

“Làm trai cho đáng nên trai

Khom lưng cố sức gánh hai hạt vừng”

Những người mà câu ca dao hướng tới là một mẫu người đàn ông chỉ lo hưởng thụ, không biết làm những việc nên làm để có thể giúp đỡ gia đình và những người xung quanh. Điều này đã khiến cho những người xung quanh phải chê cười, châm biếm. Bài ca dao dường như cũng là lời cảnh tỉnh cho những người vẫn còn đang “ham ăn – lười làm”, hãy thức tỉnh đi để cho “ đáng nên trai”.