Home / Văn mẫu THCS / Văn lớp 9 / Phân tích bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên – văn lớp 9

Phân tích bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên – văn lớp 9

Loading...

Đề bài: Phân tích bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên – văn lớp 9

Bài làm

  Hình ảnh con cò bao đời nay là hình ảnh được nhắc đến qua bao bài ca dao, quen thuộc gắn bó với người dân Việt Nam. Tuy nhiên, em vẫn luôn ấn tượng với bài thơ Con Cò của Chế Lan Viên. Bằng lối thơ độc đáo ,giàu trí tưởng tượng mà chúng ta nhận ra nhiều ý nghĩa sâu sắc từ bài thơ.

   Bài thơ được viết theo thể thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt. Nhưng ẩn sau đó lại là một triết lý đáng để chúng ta suy ngẫm. Bài thơ nhắc đến hình ảnh con cò quen thuộc trong ca dao nhưng không khô cứng mà rất mới mẻ và mềm mại. Vì ai cũng đã từng được mẹ hát ru cho nghe mỗi buổi trưa oi ả. Qua bài thơ nhằm ngợi ca tình mẹ cao quý,thiêng liêng cùng với lời ru không thể thiếu được với đời sống tinh thần của người dân Việt Nam.

phan-tich-bai-tho-con-co
Phân tích bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên

  Bài thơ Con Cò gồm 51 câu chia làm 3 đoạn. Lối viết không theo quy định có câu 2 tiếng,3 tiếng,4 tiếng .Tạo cho người đọc cảm giác không bị dập khuôn rất thoải mái. Khổ 1 bắt đầu bằng 20 dòng thơ với những hình ảnh quen thuộc bình dị như lời ru âm ả của mẹ.

Con còn bế trên tay

Con chưa biết con cò

Nhưng trong lời mẹ ru

Có cánh cò đang bay

“Con cò bay la

Con cò bay lả

Con cò cổng phủ

Con cò Đồng Đăng”

Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn

Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ

“Con cò ăn đêm

Con cò xa tổ

Cò gặp cành mềm

Cò sợ xáo măng…”

Ngủ yên! ngủ yên! Cò ơi, chớ sợ

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng

Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân

Con chưa biết con cò, con vạc

Con chưa biết cành mềm mẹ hát

Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.

   Đúng là đứa trẻ nào cũng muốn được nằm trọn trong vòng tay của mẹ để nghe mẹ hát ru ôi sao mà ấm áp,dịu ngọt đến thế. Người mẹ luôn nhẹ nhàng đưa hình ảnh Con cò vào những lời ru ấy. Chỉ có 20 dòng thơ thôi mà từ ‘’con cò’’ được nhắc lại nhiều lần .Như ngân thêm lời ru mượt mà, dòng cảm xúc liền mạch hơn . Tác giả nhắc đến những từ ‘’Con cò ăn đêm,’’ cành mềm’’, ‘’xáo măng’’. Con Cò lẻ loi,cô đơn bao nhiêu khó khăn cạm bẫy luôn dình dập. Đây là cách ẩn dụ của tác giả về thân phận của người phụ nữ vất vả khó nhọc nuôi cho cuộc sống. Con còn quá bé để hiểu được nỗi khổ đó của mẹ. Cảm ơn mẹ đã kể cho con biết lời tâm sự đó. Hình thành cho con tình yêu thương quê hương ,đất nước và đặc biệt là yêu mẹ. Để con vững tin hơn dẫu phía trước có biết bao nhiêu là trông gai .Vì con luôn có mẹ bên cạnh. Cảm ơn mẹ vì lời ru đó,cảm ơn mẹ đã yêu thương con.

Ngủ yên! Ngủ yên!

Cò ơi, chớ sợ!

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng!

Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,

Con chưa biết con cò, con vạc.

Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,

Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.

  Hồi xưa con cò lầm lũi cực nhọc kiếm ăn đông sâu nguy hiểm. Giờ đây con được nằm trong vòng tay mẹ. Dù có biết bao khó khăn ở phía trước con vẫn không sợ hại . Vì có mẹ chở che. Đứa trẻ còn quá bé để hiểu được nhưng bằng lời ru ầm đềm,trao gửi vào đó tình yêu thương trao cho con . Thì đứa bé cũng đón nhận nó bằng trực giác của mình.

Đoạn thơ thứ 1 khép lại bằng câu thơ đầy ý nghĩa ‘’Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân’’.

  Tiếp mạch cảm xúc đó là  khổ 2 của bài thơ với những cảm xúc mới, nhắn nhủ mới đó là;

Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên!

Cho cò trắng đến làm quen

Cò đứng ở quanh nôi

Rồi cò vào trong tổ

Con ngủ yên thì cò cũng ngủ

Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi.

Mai khôn lớn con theo cò đi học

Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân

Lớn lên! Lớn lên! Lớn lên!

Con làm gì?

Con làm thi sĩ!

Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ

Trước hiên nhà và trong hơi mát câu văn.

  Cánh cò ấy không thể thiếu được trong tuổi thơ của mỗi chúng ta . Nó là người bạn đồng hành ‘’ cho cò trắng đến làm quen,cò đứng ở quanh nôi’’. Người bạn ấy luôn bên ta ngay cả trong giấc ngủ ,giấc ngủ ấy sẽ thật bình yên khi có ‘’ hai đứa đắp chung đôi’’. Con cò ấy được tác giả sử dụng nhiều hình ảnh nhân hóa . Bằng lối viết văn giàu trí tưởng tượng,cánh cò từ đồng lúa bay vào câu ca của mẹ rồi vào giấc mơ của con . ‘’Cò vào trong tổ ‘’ như chắp cánh thêm cho ước mơ tương lại.

‘’Mai khôn lớn con theo cò đi học

Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân’’

  Khi con nhỏ mẹ làm cho con tất cả để con khỏi bỡ ngõ, sợ hãi với thế giới mới. Lớn hơn một chút là mẹ dìu dắt hướng dẫn con như tập đi trên đôi chân của mình,dẫn con đi học . Rồi con dần độc lập hơn khi con lớn lên tình cảm của mẹ lại thể hiện theo cách khác. Mẹ chỉ dõi theo con nhìn theo bước chân con’’ cánh trắng cò bay theo gót đôi chân’’ là thế. Đó tình cảm của mẹ sâu sắc,lại phong phú. Đoạn tiếp theo lột tả rõ nhất khi người mẹ thấy con đã trưởng thành.

‘’Lớn lên! Lớn lên! Lớn lên!

Con làm gì?

Con làm thi sĩ!

Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ

Trước hiên nhà và trong hơi mát câu văn’’

  Dù mai sau con có là ai làm gì. Con vẫn luôn là con của mẹ. Mẹ trở lên là người rất quan trọng trong bước đường đời của con trong sự nghiệp cũng như trong cuộc sống.
   Khổ thứ 3 khép lại như một lời tâm sự dạt dào của mẹ dành cho con. Khép lại cả bài với những gì đọng lại còn nguyên vẹn nhất;

Dù được gần con

Dù ở xa con

Lên rừng, xuống bể

Cò sẽ tìm con

Cò mãi yêu con

Con dù lớn, vẫn là con của mẹ

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn yêu con.

  Người ta nói quả không sai;’’ Con người ta có nhiều nơi để đi,nhưng có một nơi duy nhất để quay về’’ . Và nới ấy chính là nhà nơi đó có mẹ luôn nở nụ cười chờ con khi con thành công hay thât bại . Con có đi đâu, vùng trời nào ‘’ đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con’’ .Ôi sao mà da diết thấm thía đến thế .

   Bài thơ mở đầu bằng lời ru rồi cũng kết thúc bằng lời ru đó;

À ơi!

Một con cò thôi

Con cò mẹ hát

Cũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi

Ngủ đi! Ngủ đi!

Cho cánh cò, cánh vạc

Cho cả sắc trời

Đến hát

Quanh nôi.

 Chắc hẳn ai đọc xong bài thơ này đề rưng rưng xúc động về tình cảm thiêng liêng của tình mẫu tử . Rồi chợt nhớ về tuổi thơ nơi đó có câu hát của mẹ,mong một lần được bé lại trong vòng tay ấy’’ A ơi,con  ơi con ngủ cho ngoan…’’

    Nhà thơ Chế Lan Viên chắc phải yêu thương thấu hiểu người mẹ của mình lắm mới có những cảm xúc chân thật nhất để viết lên bài thơ này. Mọi cảm xúc được gửi tới người đọc nhờ lối làm thơ nhẹ nhàng dạt dào tình cảm của ông. Cảm ơn nhà thơ đã cho mỗi chúng ta có cơ hội được trở về với tuổi thơ trở về với mẹ.

Loading...