Home / Văn mẫu THCS / Văn lớp 9 / Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương – văn lớp 9

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương – văn lớp 9

Đề bài : Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương

Bài làm

   Chủ đề tình cảm gia đình, cha – con, mẹ – con hay anh em đã trở thành chủ đề quen thuộc với nhiều tác giả và là nguồn cảm hứng vô tận với các nhà văn, nhà thơ trong nền văn học Việt Nam. Vượt qua những tác phẩm cùng chủ đề. “ Nói với con của” Y Phương đã tạo ra nết nổi bật riêng cho một bài thơ thấm đẫm tình cha con để tạo ra ấn tượng tiêng biệt trong lòng người đọc.

phan-tich-bai-tho-noi-voi-con-y-phuong
Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương

Nhà thơ Y Phương ( 1948) , sinh ra ở mảnh đất Trùng Khánh tỉnh Cao bằng, là một nhà thơ tiêu biểu của cách nhà thơ miền núi.  Mở đầu bài thơ, nhà thơ đã viết về những bước chân nhỏ bé:

“Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai tiếng chạm tiếng cười”

Sinh ra một đứa trẻ, một trong những giây phút vui mừng và hạnh phúc nhất đó là chứng kiến con của mình lớn lên, chập chững từng bước đi đầu tiên. Từng bước đứa trẻ hướng đến cha mẹ của mình và tiếng cười bé thơ giòn tan tạo những khoảnh khắc hạnh phúc. Tất cả nhưng khoảnh khắc đẹp đẽ này được cha mẹ lưu giữ trong kí ức cũng nhưng quá trình cha mẹ theo dõi đứa con của mình trưởng thành.

“ Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ caì nan hoa

Vách nhà ken câu hát

Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng

Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới

Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời .”

Ngoài niềm vui được chung sống với cha mẹ, con còn được hưởng sự lớn lên trong tình yêu thương ,vẻ đẹp của “đồng mình” . Những con người chân quê nhưng luôn dành cho nhau những tình cảm yêu thương gắn bó nhất, họ vui với hoạt động sản xuất lao động  dù công việc tuy nặng nhọc (đan lờ, ken vách ). Họ tạo cho mình những câu hát “ Vách nhà ken câu hát” để thêm yêu đời, yêu lao động, xua tan mệt nhọc. Thiên nhiên cũng ưu ái dành cho mảnh đất ấy những gì tinh túy nhất. “ Rừng cho hoa” . Đến cả “ con đường cho những tấm lòng” . Nói về những kí ức xưa kia, người cha như muốn nói với con mình về mái nhà hạnh phúc của mình, bởi đứa con được sinh ra trong tình yêu thương, gắn kết của cha mẹ, đó là một gia đình đầy hạnh phúc.

Tuy vậy người cha còn dặn dò cho đứa con mình về sự khó khăn của quê hương để cố gắng phấn đấu :

“Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá ghập ghềnh,
sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc”

Ở phần đầu, tác giả viết: “Người đồng mình yêu lắm con ơi”, thì ở phần hai, Y Phương lại mở đầu bằng : “Người đồng mình thương lắm con ơi”. “Người đồng mình” là đồng bào quê hương mình. Những “người đồng mình” không chỉ biết yêu thương, gắn bó giúp đỡ nhau trong cuộc sống mà còn là những con người tài giỏi, có chí lớn. Sự tự hào trong từng lời thơ, về mảnh đất những con người dũng khí, không bao giờ lùi bước trước khó khăn. Cuộc sống của “người đồng mình ” vất vả , gian nan : “Sống trên đá không chê đá ghập ghềnh / sống trong thung không chê thung nghèo đói”.  Đó là lờ nhắc của người cha dù cuộc sống có nghèo đói, có khó khăn thì nên thích nghi, cố gắng phấn đấu cải tạo nó chứ không phủ nhận hay quên đi nguồn gốc, cội nguồn của mình. Phải kiên cường như dòng sông, dòng suối để có thể bền bỉ vượt qua khó khăn lên thác, xuống ghềnh quên đi cực nhọc mà lớn lên xây dựng quê hương. Các điệp ngữ: “không chê… không chê”, “sống trên… sống trong… sống như…” đã làm cho vần thơ phong phú âm điệu nhạc điệu, lời cha dặn con vô cùng thiết tha. Cách so sánh và sử dụng thành ngữ làm cho lời cha dặn vừa cụ thể mộc mạc, vừa sâu sắc.

“Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.”

Nhắc về những người “đồng mình” người cha gợi nhắc cho con mình biết về truyền thống kiên cường của quê hương mình,hững người biết chinh phục tự nhiên, “tự đục đá kê cao quê hương”.Truyền thống đấu tranh khi xưa của người đồng mình, đó là sự kiên cường, quyết liệt trong đấu tranh để bảo vệ, xây dựng đất nước. Vì vậy mà “thô sơ da thịt” nhưng tầm vóc của họ thì như đá núi, không gì có thể đo lường được.Qua đó, người cha cũng muốn nhắc nhở con phải kế thừa những truyền thống, nét đẹp ấy của quê hương. Người cha khích lệ và chuẩn bị cho tương lai “lên đường” của đứa con để lớn lên xây dựng đất nước, quê hương của mình.

Bài thơ ko dài với 28 câu thơ tự do,tất cả là cảm xúc tự nhiên ,dạt dào, giọng thơ tha thiết ,trìu mến. Bài thơ là sự nhắc nhở của người cha dành cho đứa con phải luôn biết yêu thương, kính trọng những con người trên mảnh đất quê hương, phải biết ơn cội nguồn và sống mạnh mẽ, kiên cường, sống có ích.