Home / Văn mẫu THPT / Văn lớp 10 / Phân tích câu ca dao “Thân em như trái bần trôi, Gió dập sóng dồi, biết tấp vào đâu”- Văn 10

Phân tích câu ca dao “Thân em như trái bần trôi, Gió dập sóng dồi, biết tấp vào đâu”- Văn 10

Đề bài: Em hãy phân tích câu ca dao “Thân em như trái bần trôi, Gió dập sóng dồi, biết tấp vào đâu”

Thân em như trái bần trôi,

Gió dập sóng dồi, biết tấp vào đâu?

Có thể nói rằng chính những hình ảnh so sánh ở đây có gì đặc biệt? Qua đây em thấy cuộc đời người phụ nữ xưa như thế nào?

Và trước đây trong xã hội phong kiến xưa kia, quan niệm trọng nam khinh nữ như cũng đã biến cuộc đời người phụ nữ đã trở thành chuỗi bi kịch kéo dài. Và người phụ nữ như phải biết than cùng ai, biết ngỏ cùng ai? Khi mà trời thì cao mà đất thì dày như vậy cơ chứ? Và thôi thì đành giãi bày qua tiếng hát, lời ru vậy. Có lẽ những câu ca dao như “Thân em như trái bần trôi…” đã nằm trong mảng đề tài than thân cũng như đã trách phận mà nhiều câu có cấu trúc như có motip khá giống nhau ở cách mở đầu bằng hai chữ đầy xót xa, ngậm ngùi:

Thân em như trái bần trôi,

Gió dập sóng dồi, biết tấp vào đâu?

Và có thể thấy được xuất xứ câu ca dao này là ở miền Nam, xứ sở của sông ngòi, kênh rạch. Hình ảnh cây bần như lại thường mọc ở ven bờ. Và chính những trái bần non kia như đã có vị chua chua chát chát, xắt mỏng chấm mắm ăn thay rau. Ta như cũng đã thấy những trái già rụng xuống nước, bập bềnh nổi trôi theo sóng, Ngay cả cái tên gọi cũng chỉ rõ nó là loại cây tầm thường của nó đó là “bần” có nghĩa là nghè, khốn cùng chẳng có mấy giá trị.

Phan tich bai ca dao than em nhu trai ban troi

Và chính nhữn người phụ nữ chân lấm tay bùn nhìn trái bần trôi mà cám cảnh, thấy mình nào có khác chi?! Và có thể thấy trái bần trôi hoàn toàn phụ thuộc vào gió, vào sóng. Gió như thật nhẹ, và những con sóng như cũng êm thì từ từ, thanh thản, biết bao nhưng chẳng may gió dập, sóng dồi thi cũng đành cam chịu cảnh ba chìm bảy nổi chín lênh đênh, biết tấp vào đâu? Và khi vào bờ bến nào để đổi thay số  phận?

Người phụ nữ như đã không được làm chủ bản thân, người phụ nữ buộc phải lâm vào cảnh. Và người phụ nữ như cũng đành nhắm mắt đưa chân. Mặc cho con tạo xoay vần đến đâu. Và chính cái luật tam tòng khắc nghiệt trói buộc họ, biến họ thành những con người đã như phải cam chịu định mệnh bất công, đó chính là luật “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử” và có thể thấy được thực tế thì người phụ nữ đã bị xã hội khinh rẻ, coi thường. Đây chính là một trong những nguyên nhân mà dường như cũng đã gây ra mặc cảm tự ti từ bao đời nay đặc biệt hơn đó chính là ở người phụ nữ.

Có điều gì đó như đã thật xót xa biết bao nhiêu. Nó cũng như thật buồn thảm trong hình ảnh so sánh là “Thân em như trái bần trôi”. Và dường như trái bần trôi theo dòng sông vô định, còn người phụ nữ nghèo thì dường như chính cũng là do sự nổi trôi trong dòng  đời vô định. Hiện thực thật đã quá nghiệt ngã, tương lai mờ mịt, không một chút vui, không một niềm hi vọng. Có lẽ rằng câu ca dao với hình tượng gợi cảm và âm điệu ngậm ngùi dường như cũng đã gợi lên số phận hẩm hiu đáng thương như chính của người phụ nữ nghèo khổ trong xã hội phong kiến cũ xa xưa. Và như ta như hãy thử hình dung vào một trưa hè ở đồng bằng Nam Bộ, gió thổi lao xao trong rừng đước, và còn đó là cả rừng tràm, lúc này đây ta như đã chợt nghe thấy tiếng ru con vọng ra từ ngôi nhà nhỏ ven sông lẫn với tiếng võng đưa kẽo kẹt lời ru như thoát lên “Ầu ơ… Thân em như trái bần trôi, Gió dập sóng dồi, biết tấp vào đâu?” Có lẽ đây chính là cầu hỏi vừa là nỗi băn khoăn muôn thuở không lời giải đáp, nhưng đồng thời cũng chính vừa là lời than thân trách phận buồn đến não nề.

Nếu ta nhìn những trái bần nổi chìm theo sóng, chắc hẳn rằng ta như cũng ta sẽ thấm thìa và rung động đến tận sâu thẳm tâm hồn. Và khi trước lời ru ta như lại rưng rưng nước mắt của những người phụ nữ lao động nghèo khó trong xã hội xưa trong một quá khứ chưa xa.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *