Home / Văn mẫu THPT / Văn lớp 11 / Phân tích khổ thơ đầu bài “Tống biệt hành’ của Thâm Tâm-Văn lớp 11

Phân tích khổ thơ đầu bài “Tống biệt hành’ của Thâm Tâm-Văn lớp 11

Đề bài: Em hãy phân tích khổ thơ đầu bài thơ “Tống biệt hành’ của Thâm tâm

Thâm Tâm là một cái tên được nhắc đến nhiều nhất khi nói về  nhà thơ có những sáng tác “độc” và “lạ”. Mặc dù ông chỉ có số lượng tác phẩm khiêm tốn đó là con số rơi vào khoảng 20 bài thơ. Và trong số đó chỉ cần tác phẩm “Tống biệt hành” thì tên tuổi của Thâm Tâm đã thực sự được chú ý đến. Và có thể nói trong toàn bài thơ thì khổ thơ đầu là những hình ảnh đẹp nhất hay nhất của cả bài thơ.

Đưa người ta không đưa qua sông

Sao có tiếng sóng ở trong lòng

Bóng chiều không thắm không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong.

Khổ thư đầu là một khổ thơ chỉ có 4 câu với những nét vẽ tinh tế và tài hoa, và dường như cũng đã mang lại những hơi hướng của thơ Đường. Chính khổ thơ đầu này mà đã thực sự chinh phục được trái tim khó tính của biết bao nhiêu độc giả. Có thể thấy rằng những hình ảnh thơ, và những câu chữ và cả cảm xúc dường như đều vương một chút của thơ cổ Trung Quốc. Có lẽ rằng đây chính là một sự ảnh hưởng lớn trong phong các sáng tác của ông khi ông đã tiếp cận các đề tài này như vậy.

Dường như với bốn câu thơ đầu diễn tả tâm trạng lưu luyến, bịn rịn, đầy nhớ thương của người ra đi và kẻ ở lại. Ta như thấy được rằng chính những dòng cảm xúc của tác giả như lại đã khiến cho chúng ta liên tưởng đến cuộc chia li nhiều hơn cuộc chia lỹ của nhiều người có chí lớn. Họ chia ly chính vì một mục đích nào đó mà phải “dứt áo ra đi”. Và dường như để có thể thực hiện lí tưởng và khát vọng của mình. Và ta như cũng đã thấy cũng có thể đó là những người bạn tri âm, tri kỉ vì cuộc sống mà buộc phải nói lời từ biệt. Thật ra, trong lịch sử Trung Quốc có rất nhiều cuộc chia li buồn thương đã khiến cho người đọc xúc động và ngưỡng mộ như cuộc chia li thật đầy lưu luyến tại Hoàng Hạc Lâu của hai vị thi sĩ…Và cho dù là cuộc chia li nào đi chăng nữa thì Thâm Tâm cũng dồn hết tâm và lực mình để viết ra bằng những cảm xúc thật như của mình.

phan tich kho tho dau cua bai tong biet hanh

Dễ nhận thấy hai câu thơ đầu gợi nên không gian diễn ra buổi chia li:

Đưa người ta không đưa qua sông

Sao có tiếng sóng ở trong lòng

Và đây có lẽ  chính là tâm trạng của người ở lại, tiễn đưa một người. Ta như thấy được ở đây người ở lại đã giãi bày thành câu “đưa người ta không đưa qua sông”, có lẽ rằng là khi tiễn đưa ở một nơi khác. Nhưng có thể nói chính cảm xúc trong lòng người ở lại cũng như dường như lại nghẹn ngào, như đã dâng trào “sóng”. Có thể thấy rằng chính câu hỏi tu từ “sao có tiếng sóng ở trong lòng” dường như là một câu hỏi cũng như đã để khẳng định cho cảm xúc của người ở lại lúc đó.

Câu thơ đầu tiên cũng như đã cất lên với vần bằng, nhịp thơ chậm, như thật đều đều góp phần diễn tả cảm xúc cũng như đang tràn đầy. Và hơn nữa ta như cũng không thể nhiều hơn được nữa. Có thể là chính nhà thơ, hay chính người ở lại đang như cũng đang tự cảm thấy sóng đang cuộn trào ở trong lòng, dữ dội và mãnh liệt hơn.

Người đọc khi mà đọc những câu thơ đầu tiên, chúng ta cũng đã có thể cảm nhận được tính chất cổ điển của thơ Đường. Và có thể nói cũng chính bởi thơ cổ thường mượn hình ảnh để nói lên tâm trạng như vậy. Ở đây thật tinh tế khi Thâm Tâm cũng đã mượn “tiếng sóng” ở trong lòng và như đã để nói lên dòng cảm xúc bâng khuâng. Đó là những xúc cảm đầy lưu luyến khi phải tiễn đưa một người ra đi, một người không biết bao giờ mới gặp lại được nữa.

Tiếp nối với mạch cảm xúc ở hai câu thơ đầu, hai câu thơ tiếp theo lại dường như cứa sâu như lại thêm cắt cứa hơn vào lòng người đọc tâm sự lắng sâu hơn:

Bóng chiều không thắm không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn trong mặt trong.

Đây vẫn là cách đặt câu hỏi tư từ mang ý nghĩa khẳng định,tác giả Thâm Tâm đã thật tài tình và khôn khéo khi diễn tả cảm xúc và nỗi nhớ

Bóng chiều không thắm không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?

Sử dụng đắt điệp từ “không” dường như đã được nhắc lại hai lần ở trong một câu thơ như đã vừa phủ định, như đồng thời cũng như vừa khẳng định rằng “bóng chiều” không hề “thắm” và “vàng”. Ta như có thể thấy chính sự khẳng định này dẫn đến tâm trạng chồng chất, và cũng như sự ngổn ngang trong câu thơ tiếp theo. Ở đây, ta như thấy được tác giả Thâm Tâm như cũng đã lựa chọn thời điểm ‘chiều’ để diễn tả nỗi nhớ. Và có thể nói rằng ở đây chính là sự lựa chọn thật khéo léo và tinh tế. Bởi một lý do đó là vào buổi chiều thường gợi cảm giác buồn mênh mang và có cả những xúc cảm buồn man mác vào trong thời điểm thường khiến cho trái tim con người dễ yếu lòng hơn.

Ta như thấy được cảnh không gian tiễn đưa không phải ở bến sông. Vfa không gian đó cũng không phải lúc ngày đã tàn nhưng cảm xúc trong lòng của người ở lại da diết thật bâng khuâng đến như vậy. Và có phải chăng nỗi buồn, và cả những nỗi nhớ đó như khiến tác giả cảm chừng nặng tựa nghìn non. Ta như thấy được chính đôi mắt của người ra đi và kẻ ở lại như đong ‘đầy hoàng hôn’. Và có lẽ rằng chính hoàng hôn trong lòng người đang khiến cho cảm xúc của cuộc tiễn đưa thêm nặng nề. Dường như ở đây ta như không phải là cuộc tiễn đưa vợ chồng, mà ở đây chính là cuộc tiễn đưa vì nghĩa lớn, nhưng dường như chính tâm trạng và cảm xúc của hai người vẫn chẳng thể vơi bớt được.

Có thể nói chính với sự cảm nhận tinh tế, cách vận dụng điển tích, điển cố tiêu biểu và đầy sức gợi đầy nghệ thuật. Tác giả Thâm Tâm đã khiến cho người đọc không thể kìm nén được cảm xúc khi nhắc đến hai từ chia li. Thâm Tâm là một nhà thơ quả thực xứng đáng là một nhà thơ tài năng, với cách viết đầy ấn tượng như thế.