Home / Văn mẫu THPT / Văn lớp 11 / Phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ “Vội vàng” của Xuân Diệu-Văn 11

Phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ “Vội vàng” của Xuân Diệu-Văn 11

Đề bài: Em hãy phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ ‘Vội vàng’ của Xuân Diệu

Có thể nhận định rằng trong phòng trào thơ mới, Xuân Diệu được gọi là “nhà thơ của tình yêu”. Ông có những tác phẩm của ông trong giai đoạn này chủ yếu viết về tình yêu nồng cháy, như đã rấtda diết của con người trước vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống. Bài thơ đặc sắc ‘Vội vàng’ như cũng được coi là tác phẩm nổi tiếng về chủ đề này.

Ta như có thể thấy chính tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ vội vàng có diễn biến vô cùng phức tạp khó nắm bắt. Đó là tâm trạng lúc thì cuồng nhiệt, say đắm khi thì lại da diết, lắng đọng.

Thiên nhiên dường như cũng đã được cảm nhận qua con mắt của nhân vật trữ tình là hội tụ của những gì đẹp nhất, tinh túy nhất:

Của ong bướm này đây tuần tháng mật;

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây lá của cành tơ phơ phất

Của yến anh này đây khúc tình si.

Và chính với đoạn thơ đã làm hiện lên vẻ đẹp của thiên nhiên giống như thiên đường trên mặt đất, như đã có đầy đủ ong bướm, hoa cỏ, cả khúc tình ca. Ta như thấy cả chính nhân vật trữ tình bỗng nhiên giống như một đứa trẻ đang lạc vào một thiên đường tươi đẹpp, một thiên đường có đầy sự sống. Và dường như tất cả mọi thứ đều rất lạ, rất đẹp, và cả đứa trẻ ấy dần dần khám phá những vẻ đẹp ấy, tất cả mọi thứ hiện ra rất bất ngờ và đều đẹp đẽ đã khiến tâm hồn đứa trẻ tươi vui và rộn rã. Cuộc sống biết bao điều khiến ta tò mò, và càng khám phá ta càng nhận thấy bao điều kì diệu: “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”. Có lẽ chưa bao giờ tôi thấy có một nhà thơ lại so sánh tháng giêng với một hình ảnh rất đắt “cặp môi gần”. Đó không gì ngoài là cặp môi của nàng thiếu nữ đang tuổi thanh xuân, còn gì đẹp hơn khi ta được gần cặp môi ấy. Ta như đã biết tháng giêng trong con mắt của Xuân Diệu thì lại thật sáng tạo, nó ngon như một cặp môi gần, khiến cho chúng ta như lại cảm thấy tác giả yêu thiên nhiên đến tột độ và tìm mọi cách để hưởng thụ thiên nhiên. Tất cả , tất cả những cảm xúc ấy đã được tác giả khái quát qua hai câu thơ:

Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa;

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.

Dường như vẫn đang đắm chìm say xưa trong cảm xúc hạnh phúc trước vẻ đẹp của thiên nhiên, nhưng tác giả chợt nhận ra rằng mình phải “vội vàng một nửa”. Và vì sao mà phải vội vàng đến thế? Thiên nhiên thật tươi đẹp đấy, quyến rũ đấy nhưng dường như cũng sẽ không thể tồn tại mãi, rồi hoa kia sẽ tàn, những đàn chim cũng sẽ dừng tiếng hót, thời gian sẽ trôi đi và con người thì không thể khiến những khoảnh khắc đó dừng lại. Cho đến đây thì dường như chính ta có thể nhận thấy Xuân Diệu dường như không chỉ yêu thiên nhiên mà còn yêu cuộc đời đến cuồng nhiệt.

phan-tich-nhan-vat-tru-tinh-trong-voi-vang-xuan-dieu

Và cũng chính với hai câu thơ trên còn thể hiện một thái độ sống rất đáng khâm phục của tác giả. Câu thơ như cũng đã đánh thức suy nghĩ của tuổi trẻ. Rằng con người không thể chạy đua với thời gian, chính vì vậy nên chúng ta cần sống sao cho có ích với xã hội để sau này khi thời gian đó trôi qua rồi chúng ta rồi đây cũng sẽ không còn phải ân hận hoặc nuối tiếc điều gì.

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi,

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt…

Và đây, ta như lại một cảm xúc khác trước thời gian, không gì là mãi mãi, con người gặp nhau rồi lại cũng phải chia ly. Và trong cuỗ sống có biết bao cuộc chia ly mà chúng ta đã từng trải qua, thật đau đớn biết bao nhiêu trước những khoảnh khắc ấy. Tác giả Xuân Diệu như lại một lần nữa không kìm nén được cảm xúc của mình:

Chẳng bao giờ, ôi! chẳng bao giờ nữa..

Mau đi thôi! mùa chưa ngả chiều hôm

Dường như là trong sự nuối tiếc khi vẻ đẹp của thiên nhiên phai tàn theo thời gian, Xuân Diệu cũng đã thật tinh tế khi đã chọn cho mình cách tận hưởng thiên nhiên, cuộc sống từng giây, và cả từng phút để những giây phút đó không còn là vô ích. Cuối bài thơ “Vội vàng” dường như chính tác giả đã thể hiện cái tôi của mình một cách cuồng nhiệt, mãnh liệt với những động từ mạnh mẽ có thể kể ra như: ôm, riết, say, thâu, cắn,…tất cả các động từ này đều như muốn thâu tóm toàn bộ cái tươi nguyên của cuộc sống trong khoảnh khắc. Tác giả có lẽ như đã cảm nhận cuộc sống bằng tất cả các giác quan. Thông qua các động từ mạnh kết hợp với các từ thật hay như:  sự sống mơn mởn, mây đưa gió lượn, hay là cụm từ cánh bướm với tình yêu, cái hôn, mùi thơm, ánh sáng, xuân hồng…dường như cũng đã cho thấy tâm trạng ngây ngất và khát khao vô biên của nhà thơ luôn “thèm muốn vô biên và tuyệt đích”.

Có thể nhận thấy tâm trạng của nhân vật trữ tình dường như đã được Xuân Diệu thể hiện qua bài thơ đặc sắc “Vội vàng” như lại có diễn biến vô cùng phức tạp. Thông  qua cách sử dụng từ ngữ lạ và táo bạo, ta thấy được một tâm hồn yêu thiên nhiên, thiết tha và có cả những sự cuồng nhiệt với cuộc sống và nuối tiếc trước sự tài phai của vạn vật. Nhà thơ Xuân Diệu dường như cũng đã giúp chúng ta nhận ra được giá trị đích thực của cuộc sống từ đó có cách sống nhiệt tình, hết mình và sống có ích.