Home / Văn mẫu THPT / Văn lớp 10 / Phân tích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ”- Văn 10

Phân tích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ”- Văn 10

Đề bài: Em hãy phân tích tác phẩm“Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ”

Có thể nói rằng trong cuộc sống của con người chúng ta thì có rất nhiều tình cảm trong các mối quan hệ. Và đặt vào thời xưa trong tam cương ngũ thường dường như lại có nói “quân thần nghĩa”, “phụ tử thân” và “phu phụ thuận” để nhằm nói lên mối quan hệ của chúng ta. Cho đến ngày nay ngoài những tình cảm cha con, cháu, thầy trò, bạn bè thì dường như chúng ta không thể nào không nhắc đến tình nghĩa vợ chồng. Người xưa đã có câu “Thuận vợ thuận chồng tát biển đông cũng cạn” thế nhưng lại có những hoàn cảnh không có chồng bên cạnh, lúc này thì người phụ nữ như mất đi chỗ dựa duy nhất của mình. Và khi không có chồng thì sự cô đơn sẽ bủa vây, những nỗi nhớ, sự cô đơn khi vắng bóng chồng đã được thể hiện rõ nét trong tác phẩm “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” của tác giả Đoàn Thị Điểm.

Bài thơ này cũng đã được trích trong “Chinh Phụ âm khúc’ của nhà thơ Đặng Trần Côn sáng tác và nữ sĩ Đoàn Thị Điểm dịch. Ta như có thể thấy rằng trong đoạn trích này nói về tâm trạng lẻ loi của người phụ nữ khi đã có chồng nhưng chồng lại đi chiến trận nơi xa mà không có bất cứ tin tức nào khiến lòng người phụ nữ đau đớn không yên.

Trong bốn câu thơ đầu dường như cũng đã gợi lên những hình ảnh vô cùng lẻ loi đơn chiếc của người con gái ấy. Và người phụ nữ sau khi tiễn người chồng đi thì nàng quay về với những nỗi buồn cô đơn và những hành động quen thuộc cứ diễn ra:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Ngoài rèm thước chẳng mách tin,

Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”

Dường như ngày cũng như đêm, khi mà đã làm xong công việc thì người phụ nữ lại thẫn thờ dạo bước chân trên những hiên vắng. Tác giả thật tài tình như miêu tả và có lẽ hình ảnh gieo từng bước như thể hiện sự pho mặc thân thể người phụ nữ trên đôi chân của mình. Những bước chân ấy cũng như không chậm rãi một cách thanh thản mà cũng như đã bước chân thẫn thờ không thiết tha gì những hình ảnh xung quanh tâm trí lại luôn luôn hướng về người chồng nơi chiến trận xa xôi kia. Ngồi trong rèm thưa mà thấy lòng nao núng. Người chinh phụ như buồn vì đến con chim thước cũng không có ở đây để gửi những tin cho chồng mình, và có hẽ hay cũng có thể là con chim thước nào đó đã mang đến những tin tức của chồng. Tuy nhiên nàng như càng đợi thì lại càng không có gì cả, trong rèm thưa ấy cây đèn một vật vô tri vô giác nhưng nàng vẫn hỏi đèn có biết tin tức gì của chồng. Nhưng không phải không biết đèn vô tri vô giác mà là vì chính sự cô đơn đến hiu quạnh trong đêm khiến cho nàng hỏi bâng quơ như thế.

Thế rồi, dường như nàng cũng đã chợt nhận ra sự phũ phàng của thực tại và sự vô tri vô giác của ngọn đèn mà trong lòng không một chút nào nguôi ngoai nỗi nhớ.

Sẽ hết đau khớp một lần và mãi mãi!

“đèn có biết dường bằng chẳng biết

Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi

Buồn rầu nói chẳng lên lời

Hoa đèn kia với bóng người khá thương”

Có thể thấy rằng khi mà nhân vật chinh phụ nhận ra sự phụ phàng của thực tại người phụ nữ ấy biết rằng đèn như lại không hề hay biết điều gì mà dẫu có biết thì cũng không thể nào nói được. Và cũng chẳng có bất cứ ai chia sẻ chỉ có bản thân chinh phụ buồnthêm ảo não mà thôi. Cái nỗi buồn đến rầu rĩ nói không nên lời, trong bóng đêm ấy chỉ có hoa đèn và cả là hình người chinh phụ in trên vách tường nhà ủ rũ buồn rầu mà thôi.

tinh canh le loi cua nguoi chinh phu

Như những cảnh vật lại hiện lên thật sự đau buồn, có chút xót xa bẽ bàng mang đầy nỗi buồn của người chinh phụ ấy:

“gà eo oc gáy sương năm trống

hòe phất phơ rủ bóng bốn bên

khắc giờ đằng đẵng như niên

mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa

hương gượng soi lệ lại châu chan

sắt cầm gượng gảy ngón đàn

dây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”

Dường như chính vì nỗi buồn thương ấy mà người con gái ấy không sao ngủ được, và cả tiếng gà kêu eo óc nghe thật ảm đạm buồn biết bao nhiêu. Và cả cây hòe trước hiên như cũng rủ bóng bốn bên nó không còn rực rỡ mà nó tàn lụi ủ rũ.  Có thể nói rằng đối với người con gái ấy thì thời gian từng khắc trôi qua chẳng khác nào là thiên niên kỉ. Và chính những mối sầu ấy dài dằng dặc như miền biển xa xôi ngàn lớp sóng vậy. Chính bởi sự cô đơn lẻ loi đến u sầu, u buồn  ấy khiến cho cảnh vật hiện lên cũng thật là lẻ loi, như cũng đã rất ủ rũ dường như nó cũng mang một tâm trạng. Và ta như đã biết nngười thiếu nữ ấy thì không buồn cả chăm sóc cho nhan sắc của mình. Và ngay cả đến gương nàng cũng không muốn soi nữa, chỉ là gượng gạo mà thôi, dường như chính khi ấy những giọt lệ như rơi xuống như những hạt châu báu. Rồi lúc đó nàng lại gượng gảy cây đàn nhưng cây đàn cũng đứt phím loan ngại ngùng mất rồi. Nó như thể hiện sự chia rẽ, cách trở.

Tiếp đến những câu thơ như ăm ắp nỗi cô đơn trống vắng ở cuối đoạn thì ta thấy rằng tất cả những nỗi buồn thương, những nỗi vấn vương ấy lại trở thành những nỗi nhớ thương sầu muộn:

“Lòng này gửi gió đông có tiện

Nghìn vàng xin gửi đến non Yên

Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm xa vời khôn thấu

Nối nhớ chàng đau đáu nào xong

Cảnh buồn người thiết tha lòng

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Đó, không gì khác ngoài chính là nỗi sầu muộn của người thiếu nữ, muốn mượn ngọn gió đông kia cũng như đã để mang những tâm tình và nỗi nhớ kia đến người chồng của mình. Sự thật sự thì đó lại chính là tâm lòng vàng son của người vợ như đã dành cho người chồng của mình. Ta như biết chính nỗi nhớ ấy được gửi đến những miền non xa nơi biên cương cửa ải đầy những khó khăn và nguy hiểm. Nỗi nhớ ấy như thật thăm thẳm, như cắt cứa sau đó là nỗi đau đáu, cuối cùng bật lên tiếng khóc thì thầm trong đêm.

Thông qua đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh như thêm một lần nữa ta lại thấy hình ảnh người phụ nữ vò võ dõi theo người chồng nơi chiến trận của mình. Đó chính là một người phụ nữ hết mực yêu thương chồng, một người phụ nữ chấp nhận sống cảnh lẻ loi khi phải một mình mà vẫn chung thủy vẫn giữ tấm lòng son sắt như ngàn vàng.