Tổng hợp

EQ là gì? Làm thế nào để phát triển EQ?

Nhà tâm lý học Daniel Goleman cho rằng EQ (Emotional Intelligence Quota) có thể quan trọng hơn IQ của một người. Nhiều chuyên gia hiện nay tin rằng EQ chắc chắn là một yếu tố dự đoán tốt hơn về thành công, chất lượng của các mối quan hệ và hạnh phúc nói chung.

eq la gi 1
Một số thống kê về EQ (Emotional Intelligence Quota)

Thật thú vị khi thấy rằng khái niệm trí tuệ cảm xúc đã phát triển như thế nào trong những năm qua, từ sự khởi đầu của một thứ gọi là “trí tuệ xã hội” trong suốt những năm 1930, “sức mạnh cảm xúc” vào giữa thế kỷ 20, đến thuật ngữ hiện tại “Trí tuệ cảm xúc”.

Nhưng chính xác thì trí tuệ cảm xúc là gì và tại sao nó lại quan trọng?

Trí tuệ cảm xúc là gì?

Trí tuệ cảm xúc (EI) là mức độ khả năng của chúng ta trong việc:

  • Nhận biết và hiểu những cảm xúc và phản ứng của mình (tự nhận thức)
  • Quản lý, kiểm soát và điều chỉnh cảm xúc, tâm trạng, phản ứng và phản ứng của mình (tự quản lý)
  • Khai thác cảm xúc của mình để thúc đẩy bản thân thực hiện hành động thích hợp, cam kết, thực hiện theo và hướng tới việc đạt được các mục tiêu (động lực)
  • Nhận biết cảm xúc của người khác, hiểu cảm xúc của họ và sử dụng sự hiểu biết đó để liên hệ với những người khác một cách hiệu quả hơn (đồng cảm)
  • Xây dựng mối quan hệ, liên kết với những người khác trong các tình huống xã hội, lãnh đạo, thương lượng xung đột và làm việc trong nhóm (kỹ năng xã hội)

Tầm quan trọng của trí tuệ cảm xúc

Nếu bạn cho rằng trí tuệ cảm xúc chỉ quan trọng đối với những người luôn phải tiếp xúc, giao tiếp với mọi người thì hãy suy nghĩ lại. Phát triển trí tuệ cảm xúc là chìa khóa quan trọng đối với tất cả mọi người và có tác động đến một số lĩnh vực trong cuộc sống.

Sức khoẻ thể chất

Khả năng chăm sóc cơ thể và quản lý căng thẳng gắn liền nhiều với trí tuệ cảm xúc. Chỉ bằng cách nhận thức được trạng thái cảm xúc và phản ứng với căng thẳng trong cuộc sống, chúng ta mới có thể hy vọng kiểm soát được căng thẳng và duy trì sức khỏe tốt.

Một cách tuyệt vời để quản lý sức khỏe thể chất là ăn uống đúng cách, ngủ đủ giấc và vận động thường xuyên.

Sức khỏe tinh thần

Trí tuệ cảm xúc ảnh hưởng đến thái độ và cách nhìn của chúng ta về cuộc sống. Nó cũng có thể giúp giảm bớt lo lắng, tránh trầm cảm và thay đổi tâm trạng. Mức độ trí tuệ cảm xúc cao tương quan trực tiếp đến thái độ tích cực và cách nhìn cuộc sống hạnh phúc hơn.

Rèn luyện sức khỏe tinh thần là một quá trình thực hành liên tục, nhưng đáng giá trong cuộc sống.

Các mối quan hệ

Bằng cách hiểu và quản lý cảm xúc của mình tốt hơn, chúng ta có thể truyền đạt cảm xúc của mình theo cách xây dựng hơn. Chúng ta cũng có thể hiểu và liên hệ tốt hơn với những người mà ta có mối quan hệ về công việc hay tình cảm.

Hiểu được nhu cầu, cảm xúc và phản ứng của những người mà chúng ta quan tâm dẫn đến một mối quan hệ bền chặt hơn.

Giải quyết xung đột

Khi chúng ta có thể nhận biết cảm xúc của mọi người và đồng cảm với quan điểm của họ, thì việc giải quyết xung đột hoặc có thể tránh trước khi chúng bắt đầu sẽ dễ dàng hơn nhiều. Việc này cũng giúp chúng ta giỏi đàm phán hơn vì ta đã hiểu được nhu cầu và mong muốn của người khác.

Việc cung cấp cho mọi người những gì họ muốn sẽ dễ dàng hơn nếu chúng ta có thể hiểu được nhu cầu của họ là gì.

Thành công

Trí tuệ cảm xúc cao hơn giúp chúng ta có động lực bên trong mạnh mẽ hơn, có thể làm giảm sự trì hoãn, tăng cường sự tự tin và cải thiện khả năng tập trung vào mục tiêu.

EQ cao cũng cho phép tạo ra mạng lưới hỗ trợ tốt hơn, vượt qua những thất bại và kiên trì với một triển vọng linh hoạt hơn. Khả năng kiểm soát ham muốn và nhìn xa trông rộng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thành công của chúng ta.

Khả năng lãnh đạo

Khả năng hiểu điều gì thúc đẩy người khác, quan hệ theo cách tích cực và xây dựng mối quan hệ bền chặt hơn với những người khác ở nơi làm việc chắc chắn khiến những người có trí tuệ cảm xúc cao trở thành nhà lãnh đạo tốt hơn. Một nhà lãnh đạo tốt có thể nhận ra nhu cầu của nhân viên và đáp ứng chúng theo cách khuyến khích hiệu suất cao hơn và tạo ra sự hài lòng tại nơi làm việc.

Một nhà lãnh đạo thông minh và hiểu biết về cảm xúc cũng có thể xây dựng các nhóm mạnh hơn bằng cách sử dụng một cách chiến lược sự đa dạng về cảm xúc của các thành viên trong nhóm để mang lại lợi ích chung cho tập thể.

Trí tuệ cảm xúc vẫn chưa được tìm hiểu hoàn toàn, nhưng những gì chúng ta biết là cảm xúc đóng một vai trò rất quan trọng trong chất lượng tổng thể của cuộc sống cá nhân và công việc, thậm chí còn quan trọng hơn thước đo thực tế về trí thông minh não bộ. Đây là lý do tại sao trí tuệ cảm xúc rất quan trọng.

Mặc dù các công cụ và công nghệ có thể giúp chúng ta tìm hiểu và làm chủ thông tin, nhưng không gì có thể thay thế được khả năng học hỏi, quản lý và làm chủ cảm xúc của chính mình cũng như những người xung quanh.

Làm thế nào để phát triển trí thông minh cảm xúc?

Trí tuệ cảm xúc không phải là thứ bẩm sinh, có nhiều cách để kiểm soát cảm xúc của một người. Đây là cách thực hiện:

1. Quan sát cảm xúc của bạn

Chúng ta dễ dàng không để ý tới cảm xúc của mình khi quá bận rộn lo lắng về việc phải làm gì tiếp theo và điều gì có thể hoàn thành tốt hơn. Thay vì thực sự quan tâm tốt đến cảm xúc của mình, chúng ta thường phớt lờ chúng. Điều chúng ta không nhận ra là kìm nén cảm xúc chỉ khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn. Chúng ta càng cố gắng đặt cảm xúc của mình ra sau, thì cảm xúc của chúng ta càng trở nên mất kiểm soát.

Chúng ta có phản ứng cảm xúc với điều gì đó, có thể là do đang gặp một số vấn đề chưa được giải quyết. Vì vậy, lần tới khi bạn cảm thấy mình có một số cảm xúc tiêu cực, hãy bình tĩnh và nghĩ về lý do tại sao bạn lại gặp phải điều này. Hít thở sâu và viết ra những cảm xúc bạn đang trải qua và lý do dẫn tới những cảm xúc này.

Khi viết ra mọi thứ, bạn có thể xác định các yếu tố kích hoạt cảm xúc của mình và nghĩ ra cách đối phó với từng yếu tố đó.

2. Thực hành phản ứng, không phản ứng

Phản ứng là một quá trình vô thức trong đó chúng ta hành xử theo cách vô thức để thể hiện hoặc giải tỏa một cảm xúc. Phản ứng là một quá trình có ý thức bao gồm việc chú ý đến cảm xúc của bạn và quyết định cách cư xử.

Khi nhận thức rõ hơn về các yếu tố kích hoạt cảm xúc của mình, bạn luôn có thể nghĩ trước về cách cư xử.

Ví dụ, nếu bạn biết rằng mình dễ nổi nóng với đồng nghiệp khi bạn đang cảm thấy rất căng thẳng trong công việc, hãy lưu ý điều đó và nghĩ về những gì bạn có thể làm trong lần tới khi gặp phải tình trạng tương tự. Bạn có thể cố gắng nói với đồng nghiệp của mình rằng, bạn cần một chút thời gian im lặng vì bạn đang cảm thấy căng thẳng vào lúc này, hoặc bạn có thể dành một vài phút ở một mình để bình tĩnh hơn.

3. Luôn khiêm tốn

Khi bạn luôn tin rằng mình giỏi hơn những người khác, bạn sẽ không nhận thấy lỗi của chính bản thân và sẽ dễ xúc động về những điều không đáp ứng được kỳ vọng của mình.

Cố gắng nhìn cùng một thứ từ một góc độ khác. Thay vì phán xét ai đó hoặc điều gì đó, hãy đặt mình vào vị trí của người khác và thử nghĩ hoặc cảm nhận mọi thứ từ quan điểm của họ.

Bằng cách này, bạn có khả năng hiểu được suy nghĩ và cảm xúc của người khác nhiều hơn và có thể bạn cũng sẽ học được điều gì đó mới mẻ về cách đối phó với mọi thứ trong những tình huống tương tự.

Đủ khiêm tốn để biết bạn không giỏi hơn bất kỳ ai và đủ khôn ngoan để biết rằng bạn khác biệt với những người còn lại!

Trí tuệ cảm xúc là thứ có thể học hỏi được. Đó là một quá trình cả đời. Không bao giờ là quá muộn để áp dụng kỹ năng này, bạn chỉ cần quan sát và thực hành liên tục. Vì vậy, bất kể bạn bao nhiêu tuổi, bạn vẫn có thể tiếp nhận EI và làm cho phần còn lại trong cuộc sống của mình tốt đẹp và hạnh phúc hơn.

nguvan

Cô giáo Lê Thị Thanh Loan tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Hiện nay, Cô đang giảng dạy bộ môn Văn Học tại Đại học Sư phạm Hà Nội
Back to top button